امام علی بن موسی الرضا علیهالسلام، هشتمین امام از امامان معصوم، در سال ۱۴۸ هجری قمری در مدینه دیده به جهان گشود. پدر بزرگوارش امام موسی کاظم علیهالسلام و مادرش بانویی بافضیلت به نام نجمه خاتون بود. در زندگینامه امامان معصوم آمده است که امام رضا علیهالسلام از کودکی به دانش، ادب و تقوا شهرت داشت و پس از شهادت پدر، در سن ۳۵ سالگی به امامت رسید. دوران امامت ایشان همزمان با خلافت هارونالرشید و مأمون عباسی بود که از دشوارترین دورانهای تاریخ شیعه به شمار میرود. سیره و منش امام رضا علیهالسلام آمیزهای از علم، مناظره، حلم، صداقت و عبادت خالصانه بود. ایشان در شرایطی که حکومت عباسی برای مقابله با نفوذ فکری شیعه در جامعه، از ابزارهای مختلف بهره میگرفت، با حضور آگاهانه در مناظرهها و جلسات علمی، حقانیت مکتب اهلبیت را آشکار ساخت. مأمون عباسی به دلایل سیاسی، امام را از مدینه به خراسان فراخواند و با ظاهری فریبکارانه، ولایتعهدی را به ایشان پیشنهاد کرد. امام با آگاهی از نیت واقعی مأمون، این پیشنهاد را با شرطهایی خاص و بدون دخالت در حکومت پذیرفت تا ماهیت این بازی سیاسی را برملا کند.
امام رضا علیهالسلام در خراسان، با رفتار کریمانه، علم گسترده و پاسخگویی دقیق به پرسشهای فقهی، کلامی و فلسفی، قلوب بسیاری را به سوی اهلبیت جذب کرد. ایشان نمونهای کامل از گفتوگو با اندیشههای گوناگون و همزیستی آگاهانه با دیگران بود. سرانجام، در سال ۲۰۳ هجری، مأمون که از محبوبیت روزافزون امام نگران شده بود، ایشان را در طوس مسموم کرد و به شهادت رساند. مرقد نورانی امام رضا علیهالسلام در مشهد مقدس، امروز زیارتگاه میلیونها عاشق اهلبیت است. زندگی پربرکت آن حضرت، الگویی ماندگار از علم، عقلانیت، صبر و مقاومت در برابر حیلهگریهای قدرتطلبان زمان است.
