امام جعفر صادق علیهالسلام، ششمین امام از امامان معصوم و فرزند امام محمد باقر علیهالسلام، در سال ۸۳ هجری در مدینه متولد شد. مادر بزرگوارش، ام فروه، از زنان فاضله و پرهیزگار بود. در زندگینامه امامان معصوم آمده است که امام صادق علیهالسلام در دورهای میزیست که همزمان با ضعف بنیامیه و آغاز حکومت بنیعباس، فرصتی ویژه برای گسترش معارف دینی پدید آمد. این دوران، زمان طلایی برای نشر علوم اهلبیت بود، و امام صادق علیهالسلام با بهرهگیری از آن، مکتب علمی شیعه را به اوج رساند. سیره و منش امام صادق علیهالسلام آمیخته با علم، تقوا، حلم، مناظرههای علمی، و تربیت صدها شاگرد در رشتههای گوناگون بود. ایشان حدود چهار هزار شاگرد را تعلیم داد که بسیاری از آنان، همچون هشام بن حکم، زراره، جابر بن حیان، و مؤمن طاق، از شخصیتهای برجسته علمی زمان خود شدند. امام صادق نهتنها در فقه و حدیث، بلکه در علوم طبیعی، فلسفه، کلام و نجوم نیز مباحثی را مطرح کرد که موجب شگفتی دانشمندان شد. به همین دلیل، مذهب شیعه دوازدهامامی به نام “مذهب جعفری” نیز شناخته میشود.
در کنار فعالیتهای علمی، امام صادق علیهالسلام در برابر ظلم و انحرافات بنیامیه و سپس بنیعباس، موضعی قاطع و آگاهانه اتخاذ کرد؛ اما از قیامهای بیثمر پرهیز نمود و بیشتر بر بصیرتافزایی و تربیت فرهنگی جامعه تمرکز داشت. ایشان نمونهای کامل از زهد، عبادت، و کرامت اخلاقی بود، و با رفتار خود، آموزههای اسلام ناب محمدی را تجسم بخشید. سرانجام، در سال ۱۴۸ هجری، به دستور منصور دوانیقی، خلیفه عباسی، مسموم شد و به شهادت رسید. زندگی امام صادق علیهالسلام نمایانگر تلاقی علم و ولایت و نقطه عطفی در تاریخ تبیین معارف شیعی است.
