امام علی بن محمد الهادی علیهالسلام، معروف به امام هادی، دهمین امام از سلسله امامان معصوم، در سال ۲۱۲ هجری قمری در مدینه به دنیا آمد. پدر بزرگوارش امام محمد تقی علیهالسلام و مادرش بانویی پارسا به نام سمانه بود. در زندگینامه امامان معصوم آمده است که امام هادی علیهالسلام از کودکی نشانههایی از علم، تقوا و شکوه الهی را در خود داشت و پس از شهادت پدرش در سن ۸ سالگی به امامت رسید. ایشان در شرایطی بسیار سخت و تحت نظارت شدید خلفای عباسی، بهویژه متوکل عباسی، دوران امامت خود را سپری کرد. سیره و منش امام هادی علیهالسلام، آمیخته با صبر، بصیرت، هدایت معنوی و مبارزه فرهنگی با فساد حاکمان بود. ایشان همواره در کنار پرورش یاران و نمایندگان مورد اعتماد در مناطق مختلف، سعی داشت شیعه را از آسیبهای فکری، اعتقادی و سیاسی حفظ کند. یکی از اقدامات مهم آن حضرت، تقویت شبکه ارتباطی بین شیعیان و امامت در قالب وکالت بود که نقش مؤثری در انسجام جامعه شیعه ایفا کرد. همچنین، ایشان با استفاده از زبان دعا، زیارت و تعلیم معارف ناب اسلامی، آموزههای اهلبیت را بهگونهای پنهان اما مؤثر گسترش داد.
از جمله آثار برجسته امام هادی علیهالسلام، زیارت جامعه کبیره است؛ متنی عمیق، معرفتی و عقیدتی که جایگاه و ویژگیهای اهلبیت را بهزیبایی بیان میکند. این زیارتنامه، تا امروز یکی از منابع غنی در تبیین اندیشه امامت است. حکومت عباسی که از نفوذ روزافزون امام در میان مردم بیم داشت، ایشان را از مدینه به سامرا تبعید کرد و در همانجا، تحت نظر شدید قرار داد. سرانجام، امام هادی علیهالسلام در سال ۲۵۴ هجری قمری، به دستور معتزم عباسی مسموم و به شهادت رسید. حرم مطهر ایشان در سامرا، در کنار فرزند بزرگوارشان امام حسن عسکری علیهالسلام، زیارتگاه عاشقان اهلبیت است. زندگی امام هادی علیهالسلام الگویی بینظیر از امامت در دوران فشار، و جلوهای از هدایت الهی در تاریکترین روزهای حکومت جور بود.
